Wie het kleine niet eert ....

"De grote geünifieerde theorieën omvatten niet de zwaartekracht. Dat doet er niet zo heel erg veel toe want de zwaartekracht is zo'n zwakke wisselwerking dat haar uitwerking meestal kan worden verwaarloosd als we met elementaire deeltjes of atomen te maken hebben. Niettemin betekent het feit dat ze zowel een grote reikwijdte als altijd een aantrekkende werking heeft dat alle zwaartekrachtswerkingen bij elkaar opgeteld kunnen worden. Dus bij een voldoende aantal deeltjes kan de zwaartekracht alle andere wisselwerkingen overheersen. Daarom bepaalt de zwaartekracht ook de evolutie van het heelal als geheel. Zelfs bij objecten met het formaat van sterren kan de aantrekking van de zwaartekracht de overhand krijgen over alle andere krachten en ervoor zorgen dat de ster instort."

[Stephen W. Hawking, A brief history of time]

De pijl van de tijd

"Om te overleven moeten mensen voedsel nuttigen, een geordende vorm van energie, dat ze omzetten in warmte, een ongeordende vorm van energie. ...
De natuurwetten maken geen verschil tussen de voorwaartse en de terugwaartse richting van de tijd. Er zijn echter ten minste drie tijdpijlen die het verleden van de toekomst onderscheiden. Dat zijn de thermodynamische pijl, de richting van de tijd waarin de wanorde toeneemt, de psychologische pijl, de richting van de tijd waarin we ons het verleden herinneren maar niet de toekomst, en de kosmologische pijl, de richting van de tijd waarin het heelal uitdijt in plaats van samen te trekken. ... De psychologische pijl is in wezen dezelfde als de thermodynamische pijl ... dat wij waarnemen dat de thermodynamische pijl overeenstemt met de kosmologische pijl komt vervolgens doordat intelligente wezens alleen in de uitdijingsfase kunnen bestaan. [...]
De vooruitgang die de mensheid heeft geboekt in het begrijpen van het heelal heeft een klein geordend hoekje in een steeds wanordelijker heelal ingericht. Wanneer u zich ieder woord in dit boek herinnert, heeft uw geheugen ongeveer twee miljoen stukjes informatie opgenomen: de orde in uw hersenen is dan met twee miljoen eenheden toegenomen. Maar tijdens het lezen van het boek heeft u ten minste duizend calorieën geordende energie, in de vorm van voedsel, omgezet in ongeordende energie, in de vorm van warmte, die u aan de lucht om u heen afstaat door warmte-uitwisseling en transpiratie. Dit vergroot de wanorde van het heelal met ongeveer 2 maal 10²⁵ eenheden. Dat is 10¹⁹ keer de toename van de orde in uw hersenen – en dat alleen in het geval dat u zich alles in dit boek herinnert.

[Stephen W. Hawking, A brief history of time]